Theo kết quả của một thử nghiệm lâm sàng lớn, với bệnh nhân bị thoát vị đĩa đệm cột sống thắt lưng, phẫu thuật mang lại sự cải thiện lâu dài nhiều hơn về đau, chức năng và mất khả năng lao động so với điều trị không phẫu thuật.
Kết quả này đã bổ sung thêm bằng chứng về điều trị ngoại khoa đối với thoát vị đĩa đệm nhưng cũng cho thấy điều trị không phẫu thuật có thể mang lại lợi ích lâu dài cho một số bệnh nhân. Bệnh nhân bị thoát vị đĩa đệmthường bị đau lưng, đau chân (đau thần kinh tọa) và những triệu chứng khác do rễ thần kinh tủy sống bị chèn ép.
Liệu có nên mổ thoát vị đĩa đệm
Nghiên cứu đã phân tích số liệu theo dõi 8 năm của 1.244 bệnh nhân được điều trị tại 13 cơ sở trên khắp nước Mỹ từ Thử nghiệm Nghiên cứu kết quả bệnh nhân cột sống (SPORT), một trong những thử nghiệm lâm sàng lớn nhất thuộc loại này. Trong thử nghiệm này, những bệnh nhân đáp ứng các tiêu chuẩn nghiêm ngặt của chẩn đoán thoát vị đĩa đệm được phẫu thuật hoặc điều trị không phẫu thuật như vật lý trị liệu, tập luyện và thuốc giảm đau. 
Họ được chia ngẫu nhiên nhóm phẫu thuật (mổ cắt đĩa đệm) hoặc không phẫu thuật, mặc dù bệnh nhân được phép đổi nhóm điều trị. Với những bệnh nhân còn lại, quyết định mổ hay không mổ là tùy vào bệnh nhân và bác sĩ của họ. Những thông số đánh giá chuẩn về đau chức năng thể chất và mất khả năng lao động được so sánh giữa các nhóm.
Kết quả cho thấy bệnh nhân được phân vào nhóm phẫu thuật có xu hướng kết quả tốt hơn. Tuy nhiên, vì nhiều bệnh nhân không thực sự điều trị theo cách đã được chỉ định, nên sự khác biệt dựa trên “dự định điều trị” là không đáng kể.
Tuy nhiên, khi so sánh những bệnh nhân đã mổ thực sự với bệnh nhân không mổ thì sự khác biệt trở nên rõ rệt. Theo thang điểm đau 100 điểm, điểm đau trung bình của nhóm mổ thấp hơn nhóm kia 11 điểm. Các thông số đánh giá chức năng thể chất và mất khả năng lao động cũng có khác biệt tương tự.
Phẫu thuật cũng mang lại sự cải thiện lớn hơn ở một số kết quả khác bao gồm khó chịu do triệu chứng thần kinh tọa, sự hài lòng của bệnh nhân và mức độ tự đánh giá về bệnh.
Tuy kết quả điểm trung bình tốt hơn ở nhóm mổ song nhiều bệnh nhân cũng có cải thiện đáng kể nhờ điều trị nội khoa. Sau 8 năm, khoảng 1/3 số bệnh nhân có chỉ định mổ đã chọn cách điều trị không mổ và thấy hài lòng với quyết định của mình. Đây là con số rất đáng kể và cho thấy tầm quan trọng của việc chia sẻ quyết định trong quá trình này.
Phẫu thuật đĩa đệm thắt lưng là một trong những phẫu thuật phổ biến nhất ở Mỹ, mặc dù tỷ lệ khác nhau đáng kể giữa các vùng. Những nghiên cứu trước đây đã cho thấy phẫu thuật giúp giảm đau nhanh hơn và bệnh nhân phục hồi tốt hơn. Tuy nhiên, rất khó xác định hiệu quả thực sự của phẫu thuật – nhất là vì một số lớn bệnh nhân đổi từ không mổ sang mổ. Điều dẫn đến việc đánh giá thấp lợi ích thực sự của phẫu thuật.
Theo các tác giả nghiên cứu, kết quả theo dõi dài ngày từ SPORT cho thấy đối với bệnh nhân đã khẳng định bị thoát vị đĩa đệm cột sống thắt lưng, phẫu thuật ưu việt hơn điều trị nội khoa trong việc làm giảm triệu chứng và cải thiện chức năng. Lợi ích cao nhất đạt được trong vòng 6 tháng sau mổ và kéo dài suốt 8 năm.
Tuy nhiên, nhiều bệnh nhân điều trị nội “cũng biểu hiện sự cải thiện rõ rệt qua thời gian”. Các nhà nghiên cứu nói thêm rằng những bệnh nhân chuyển sang điều trị mổ không hài lòng với triệu chứng của mình nhiều hơn, hay cảm thấy triệu chứng nặng lên hơn, ban đầu thường có chức năng thể lực kém hơn và mất khả năng lao động nhiều hơn.
Đó là kết luận rút ra từ một nghiên cứu theo dõi kéo dài 8 năm đăng trên tạp chí Spine số tháng 1/2014.