Bệnh thoái hóa khớp ở người cao tuổi

Một trong số các bệnh mà người cao tuổi hay gặp nhất là bệnh thoái hóa khớp. Thời gian đầu khi mắc bệnh hoái hóa khớp diễn ra âm thầm bên trong, khi đã xuất hiện các triệu chứng đau tại các khớp, hạn chế vận động đi lại khó khăn là lúc bệnh đã bộc phát ra ngoài. Nếu không điều trị kịp thời bệnh nhân có thể dẫn đến tình trạng biến dạng khớp không đi lại được ảnh hưởng tới cuộc sống.

Bệnh thoái hóa khớp ở người cao tuổi

Cấu tạo của khớp

Khớp chính là phần tiếp nối giữa 2 đầu xương trong cùng một cơ thể, có bao khớp bao bọc xung quanh, có một lớp sụn mềm giữa 2 đầu xương và một loại dịch nhầy (dịch khớp) rất trơn để cho khớp cử động một cách dễ dàng…

Khi bị thoái hóa khớp tức là chỉ lớp sụn mềm ở ngay đầu xương bị thoái hóa là chính, ngoài ra thoái hóa khớp còn có hiện tượng giảm phản xạ đầu xương và giảm thiểu đáng kể việc tiết dịch nhầy của khớp (dịch khớp). Có nhiều khớp xương dễ bị thoái hóa nhưng hay gặp nhất vẫn là khớp gối, khớp đốt sống cổ, khớp đốt sống thắt lưng, khớp háng, khớp cổ chân, bàn chân…

Nguyên nhân của thoái hóa khớp ở người cao tuổi.

  • Thoái hóa khớp là hiện tượng khớp bị tổn hại (xơ hóa, biến dạng, vôi hóa…) có thể do nhiều nguyên nhân khác nhau nhưng có 2 loại nguyên nhân chính
  • Tuổi càng cao thì hiện tượng lão hóa các cơ quan càng mạnh, trong đó có thoái hóa khớp xương. Có nhiều yếu tố thuận lợi gặp ở người cao tuổi bị thoái hóa khớp xương như:t ình trạng béo phì, di truyền, có chấn thương nhẹ nhưng thường hay xảy ra ở khớp.
  • Nguyên nhân xảy ra với những người đã từng mắc các bệnh sau viêm khớp dạng thấp, viêm khớp do nhiễm trùng (do vi khuẩn lao, vi khuẩn mycoplasma, vi khuẩn lậu…) Những người trên 40 tuổi hay gặp thoái hóa khớp có lẽ ở chừng mực nào đó có liên quan đến yếu tố tự mắc bệnh.

Triệu chứng chính của bệnh

Dấu hiệu đầu tiên của bệnh là đau tại khớp bị thoái hóa, ví dụ như khớp gối bị thoái hóa có khi đau làm cho đi lại rất khó khăn và bị hạn chế trong vận động.

Đau khớp : Trong thoái hóa đốt sống thắt lưng thì khi cúi xuống, đứng lên, quay ngang… đều đau, đôi khi do thần kinh bị chèn ép làm cho đau dọc xuống dưới chân. Đau khớp thường vào buổi sáng kéo dài khoảng nửa giờ, xuất hiện một vài khớp riêng lẻ bị thoái hóa, đau không có đối xứng. Thông thường, đau trong thoái hóa khớp không kèm theo các dấu hiệu của viêm như: sưng, nóng, đỏ.

Cứng khớp : Thường gặp nhất là vào buổi sáng sớm lúc vừa ngủ dậy làm cho việc co, duỗi, đi lại khó khăn. Cứng khớp do thoái hóa khớp chỉ kéo dài một thời gian ngắn (ít khi quá 15 phút).

Chẩn đoán thoái hóa khớp cũng nên chụp X-quang, cộng hưởng từ để biết tình trạng của khớp như : hẹp khe khớp, mỏm gai bờ rìa, vành xương của sụn khớp xương đốt sống thắt lưng và các dấu hiệu khác, tuy nhiên trong các trường hợp mới bị thoái hóa khớp thì các dấu hiệu này có khi chưa xuất hiện.

Người cao tuổi phải làm gì khi bị bệnh thoái hóa khớp

Giảm đau: Khi bị đau động tác đầu tiên là làm giảm đau, nên chườm lạnh (dùng khăn thấm nước lạnh), sau đó chườm bằng nước nóng (dùng khăn thấm nước nóng, nếu có điều kiện thì ngâm trong bồn tắm có nước ấm để cho người ấm lên, sau đó lau người khô và mặc quần áo). Nếu không có điều kiện hoặc không muốn chườm lạnh, chườm nóng thì có thể xoa, bóp nhẹ nhàng rồi dùng dầu (ví dụ dầu gió), kem xoa vào khớp làm cho nóng lên.

Giảm cứng khớp : Nếu thấy có hiện tượng cứng khớp thì cần tập co, duỗi (khớp gối, cổ chân), vặn mình nhẹ nhàng (khớp đốt sống lưng, thắt lưng), xoay cổ sang phải, sang trái một cách nhẹ nhàng (khớp đốt sống cổ).

Nếu các động tác vừa nêu trên thực hiện đều đặn mà không thấy bệnh thuyên giảm hoặc thuyên giảm nhưng rất chậm thì nên đi khám bác sĩ để được chỉ định dùng thuốc và tư vấn thêm, tuyệt đối không tự động mua thuốc để uống hoặc tiêm vì các loại thuốc dùng trong điều trị thoái hóa khớp cần được hiểu rõ cơ chế tác dụng chính và đặc biệt là các tác dụng phụ.

Phòng bệnh thoái hóa khớp như thế nào cho người cao tuổi

  • Để hạn chế thoái hóa khớp thì người cao tuổi nên có một chế độ sinh hoạt cho hợp lý (ăn, uống, đi lại, tập luyện…) tùy theo điều kiện của mỗi một người.
  • Ngay từ lúc tuổi ngoài 40 nên có chế độ sinh hoạt và tập luyện nhẹ nhàng, đều đặn hàng ngày như chơi thể thao, đi bộ, bơi… hạn chế mang vác nặng, làm các động tác quá sức để phòng tránh hiện tượng thoái hóa khớp xảy ra.
  • Khi xuất hiện các triệu chứng nghi ngờ về khớp cần đi khám bác sĩ ngay để được tư vấn đầy đủ.
  • Nên đi khám bệnh định kỳ để biết tình trạng sức khỏe của mình và biết cách phòng tránh.
  • Người cao tuổi cũng cần tập luyện nhẹ nhàng tùy theo sức mình và hoàn cảnh của riêng mình.
  • Thường xuyên tập luyện các khớp xương như: xoay, xoa bóp, đi lại trong nhà, trong sân, trong ngõ (khi lên xuống cầu thang phải hết sức cẩn thận, đặc biệt những cụ tuổi đã cao, sức yếu thì không nên lên xuống cầu thang vì dễ bị sảy chân rất nguy hiểm).
  • Đi bộ là một hình thức tập luyện rất được nhiều người cao tuổi ưa chuộng nhưng cũng không nên đi xa quá và chiếm nhiều thời gian gây mệt mỏi, đôi khi còn phản tác dụng.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *